Melanotan 2 – jak działa i jak go rozrobić?

Melanotan 2 to syntetyczny, cykliczny analog hormonu α-MSH, który pobudza nieselektywnie wszystkie pięć receptorów melanokortynowych (MC1R–MC5R). W badaniach opisywany jest przede wszystkim w kontekście pigmentacji skóry (MC1R), ale przez MC3R i MC4R oddziałuje również na łaknienie i funkcje seksualne – stąd szeroki profil działań towarzyszących. Nie jest lekiem i nie został dopuszczony do obrotu w żadnym kraju.

Jak działa Melanotan 2?

Układ melanokortynowy składa się z pięciu receptorów sprzężonych z białkiem G. Ich naturalnymi agonistami są hormony α-, β- i γ-MSH oraz ACTH. Melanotan 2 naśladuje α-MSH, ale w odróżnieniu od naturalnego hormonu jest cząsteczką cykliczną – co czyni go znacznie stabilniejszym metabolicznie.

Receptor	Gdzie dominuje	Obserwowany efekt w badaniach
MC1R	melanocyty skóry	pobudzenie melanogenezy – ciemnienie skóry
MC2R	kora nadnerczy	szlak ACTH – istotny przy ocenie bezpieczeństwa
MC3R / MC4R	podwzgórze	regulacja łaknienia i funkcji seksualnych
MC5R	gruczoły łojowe	wydzielanie łoju

Nieselektywność jest tu najważniejszą cechą farmakologiczną. Nie da się pobudzić samego MC1R, nie ruszając przy tym receptorów podwzgórzowych – i to dlatego w opisach Melanotanu 2 obok pigmentacji stale pojawiają się nudności, spadek łaknienia i wzwody.

Melanotan 1 czy Melanotan 2 – czym się różnią?

To dwie różne cząsteczki, nie dwie „wersje” tego samego. Melanotan 1 (afamelanotyd) to peptyd liniowy o wysokim powinowactwie do MC1R – i właśnie wąska selektywność pozwoliła mu przejść pełną ścieżkę rejestracyjną. Europejska Agencja Leków dopuściła go jako Scenesse w zapobieganiu fototoksyczności u pacjentów z protoporfirią erytropoetyczną.

Melanotan 2 jest cykliczny i nieselektywny. Nie przeszedł rejestracji i pozostaje wyłącznie związkiem badawczym. Z jego struktury wywodzi się natomiast PT-141 (bremelanotyd) – metabolit ukierunkowany na oś MC4R.

Co mówią badania o bezpieczeństwie?

Literatura naukowa dotycząca Melanotanu 2 składa się głównie z badań przedklinicznych oraz z opisów przypadków – i to te drugie są najbardziej pouczające. W piśmiennictwie opisano m.in. zmiany w błonie śluzowej jamy ustnej po iniekcjach oraz przypadki ciemnienia i zmiany charakteru znamion barwnikowych.

Osobna, ciekawa obserwacja: w badaniu na myszach Melanotan 2 wywoływał głęboką, przejściową hipotermię, która utrzymywała się także u zwierząt pozbawionych poszczególnych receptorów melanokortynowych – co sugeruje mechanizm niezależny od kanonicznego szlaku MC. To dobry przykład na to, jak niepełna jest wciąż wiedza o tej cząsteczce.

Nie istnieją duże, randomizowane badania kliniczne oceniające bezpieczeństwo Melanotanu 2 u ludzi. Każdy opis „sprawdzonego działania” spoza literatury należy traktować jako anegdotę.

Jak rozrobić Melanotan 2?

Melanotan 2 dostarczany jest jako liofilizat 10 mg. Procedura rekonstytucji jest taka sama jak dla pozostałych peptydów liofilizowanych:

1. Fiolkę i wodę bakteriostatyczną doprowadź do temperatury pokojowej.
2. Przetrzyj korki alkoholem izopropylowym i odczekaj do odparowania.
3. Wprowadź rozpuszczalnik po ściance fiolki, nigdy strumieniem wprost na osad – turbulencja niszczy strukturę peptydu.
4. Nie wstrząsaj. Obracaj fiolkę delikatnie aż do pełnego rozpuszczenia.
5. Przechowuj roztwór w lodówce, bez dostępu światła.

Przy 10 mg peptydu i 2 ml rozpuszczalnika stężenie wynosi 5 mg/ml, czyli 500 µg na 0,1 ml. Pełne przeliczniki i tabele znajdziesz w poradniku jak rozrobić peptydy – rekonstytucja krok po kroku, a sam rozpuszczalnik omówiliśmy we wpisie woda bakteriostatyczna.

Melanotan 2 10 mg w naszej ofercie kosztuje 140 zł, czyli 14 zł za miligram. Całą grupę znajdziesz w kategorii peptydy do celów badawczych.

Najczęstsze pytania

Co to jest Melanotan 2?

Melanotan 2 to syntetyczny, cykliczny analog hormonu α-MSH, który pobudza wszystkie pięć receptorów melanokortynowych. Jest związkiem badawczym – nie ma rejestracji jako lek w żadnym kraju.

Jak rozrobić Melanotan 2?

Liofilizat rozpuszcza się w wodzie bakteriostatycznej wprowadzanej powoli po ściance fiolki, bez wstrząsania. Przy 10 mg peptydu i 2 ml rozpuszczalnika otrzymuje się stężenie 5 mg/ml. Gotowy roztwór przechowuje się w lodówce, bez dostępu światła.

Czym Melanotan 2 różni się od Melanotanu 1?

Melanotan 1 (afamelanotyd) jest peptydem liniowym selektywnym wobec receptora MC1R i ma rejestrację EMA jako Scenesse. Melanotan 2 jest cykliczny i nieselektywny – pobudza także receptory podwzgórzowe MC3R i MC4R, przez co wpływa na łaknienie i funkcje seksualne.

Dlaczego Melanotan 2 wywołuje nudności?

To konsekwencja braku selektywności. Pobudzenie receptorów MC3R i MC4R w podwzgórzu wpływa na ośrodki łaknienia, a nudności są najczęściej opisywanym efektem towarzyszącym w piśmiennictwie i opisach przypadków.

Czy Melanotan 2 jest bezpieczny?

Nie ma badań pozwalających odpowiedzieć na to pytanie twierdząco. Brakuje dużych badań klinicznych, a w literaturze opisano przypadki zmian w błonie śluzowej jamy ustnej oraz ciemnienia i zmiany charakteru znamion barwnikowych po stosowaniu tego peptydu.

Czy Melanotan 2 to to samo co PT-141?

Nie, ale są spokrewnione. PT-141 (bremelanotyd) to metabolit Melanotanu 2 ukierunkowany na receptor MC4R – stąd jego badania dotyczą głównie libido, a nie pigmentacji.

Źródła

1. The potent melanocortin receptor agonist melanotan-II – farmakologia i obserwacje kliniczne. PubMed. PMID 12591111
2. Melanotan II causes hypothermia in mice by activation of mast cells and stimulation of histamine 1 receptors. PMC. PMC6171009
3. Changes in Oral Mucosa Associated with Melanotan II Injections: A Case Report. PMC. PMC12942211
4. European Medicines Agency. Scenesse (afamelanotide) – charakterystyka produktu leczniczego. ema.europa.eu

---

Materiał ma charakter wyłącznie informacyjny i edukacyjny. Omawiane substancje przeznaczone są do celów badawczych i laboratoryjnych – nie są produktami leczniczymi ani suplementami diety i nie są przeznaczone do spożycia przez ludzi. Tekst nie stanowi porady medycznej. Aktualizacja: 21.07.2026.